تبلیغات
کتابخانه آموزشگاهی

کتابخانه آموزشگاهی
عنصری از عناصر آموزشی و اهرم پیشرفت مدرسه 
نظر سنجی
نظر شما درباره وبلاگ چیست؟





کتابخانه آموزشگاهی،مجموعه سازمان‏ یافته ‏ای است که در مدرسه،برای استفاده دانش ‏آموزان و معلّمان تهیّه می‏شود.این‏ کتابخانه‏ ها می‏توانند شامل:کتابهای مرجع، کتابهایی برای مطالعه در منزل،منابعی برای‏ کتابدار حرفه‏ ای و یا کتابدار-معلّم باشند.معمولا این کتابخانه‏ ها را مرکز موادّ آموزشی‏ یا مرکز منابع آموزشی ‏و یا مرکز رسانه‏ ها می‏ نامند.

اهداف کتابخانه ‏های آموزشگاهی به طور اعم و کتابخانه‏ های دبیرستانی را به طور مختص‏  می‏توان چنین بر شمرد:

1-تأثیر بر آموزش و ایجاد زمینهء مطالعهء مستقل

این کتابخانه‏ها نقشی بنیادی در«آموزش» دارند.تهیهء منابع مکمل مواد درسی‏ و غنا بخشیدن به آموزش‏ می‏تواند از اهم این نقشها باشد.

وجود کتابخانهء آموزشگاهی یکی از شرایط اولیه برای آغاز مطالعه مستقل و انفرادی‏ است.در این نوع مطالعه،معلم از دانش‏آموز می‏خواهد که عنوان مسئله را بیابد،مطالعه را شروع کند و پس از جمع‏آوری اطلاعات لازم، آنچه را که در خلال این فعالیتها فرا گرفته‏ است،با هم تلفیق و ترکیب کند.

2-آشناسازی دانش‏آموزان با هنر کتاب‏خوانی و هنر کتاب نخواندن

اگر بر این باوریم که مطالعه واقعیتی از حیات انسانی است،پرداختن بدان و بهره‏گیری صحیح از آن،شیوه و فن می‏طلبد. کم ندیده‏ایم کسانی را که با«شروعی‏ نامناسب»در زمینهء مطالعه یا برای همیشه آن را رها کرده‏اند و یا چنان به بیراهه و تباهی کشیده‏ شده‏اند که بیداریشان،مرگشان بوده است. آنانی که به قول آقای«خرمشاهی»دچار«امتلاء حافظه»و یا«سوء هاضمه فکری»می‏شوند، کسانی هستند که روش کتاب خواندن و انتخاب کتاب را نمی‏دانند.آنان،همانند شناگرانی هستند که چون فن شنا را به درستی‏ نیاموخته‏اند،عرض استخر را که می‏پیمایند، هم زمان بیشتری را در مقایسه با افراد متبحر صرف می‏کنند و هم انرژی فراوانی را از دست‏ می‏دهند.در پایان نیز قهرمانانه اطرافیان را نگاه می‏کنند که پیروزی آنان را شاهد باشند.

«میلر»نویسندهء آمریکایی به هنر کتاب‏ نخواندن هم اشاره می‏کند.نوجوان و بزرگسال

نیاز به هدایت و راهنمایی دارد.باید کتابی را انتخاب کرد که بجا،مناسب و«رشد»دهنده‏ باشد.با این گستردگی و کثرت موضوع باید به‏ هنر والای«کتاب نخواندن»دست یافت؛به این‏ مفهوم که بهترینها را در مسیر معین انتخاب‏ نمود و دیگر موضوعات را پس زد؛در غیر این‏ صورت،عمر کم،مجال بهره‏گیری بهینه را سلب می‏کند.

3-ایجاد عادت به مطالعه و تحقیق به‏ عنوان فرایندی حیاتی و طرح کتابخانه به‏ عنوان نهادی در ذهن دانش‏آموز.

میزان مطالعه و عشق به پژوهش در میان‏ دانشجویان ایرانی کم است.با اخذ مدرک، فقط استفاده از«مزایای قانونی»آن،مرده‏ ریگ صاحبش می‏شود و بیشتر طرفدار این‏ سخن می‏شوند که:«بشوی اوراق اگر همدرس‏ مایی‏»

میانگین مطالعه در ایران،دو دقیقه در سال‏ اعلام شده است‏ که عده‏ای آن را هم‏ خوشبینانه می‏دانند و قائل به 5/1 ثانیه مطالعه‏ در سال می‏باشند.یک بررسی آماری نشان‏ می‏دهد که کمتر از سی درصد دانشجویان و دانش‏آموزان اهل کتاب هستند علت عدم‏ روی آوردن به مطالعه و پژوهش چیست؟اگر کودک و نوجوان همراه کتاب و کتابخانه رشد یابد و آن را در متن زندگی خویش بیابد و یا اصولا به عنوان جزئی از«زندگی»برایش‏ طرح شود،تداوم مطالعه و اعتنا به کتاب برایش‏ ضرورتی حیاتی خواهد یافت.مسلم است که‏ کتابخانهء دبیرستانی در این طرح و تداوم،نقشی‏ عمده را می‏تواند بازی کند.

4-سوادآموزی اطلاعاتی و کتابخانه‏ای

نحوهء بهره‏گیری از کتابخانه به عنوان‏ مرجع معارف مکتوب بشری و اطلاعاتی که به‏ شکل انفجارآمیزی در حال تولید است، می‏تواند در شکل‏دهی شخصیت علمی و پژوهشی یک نوجوان نقش عمده‏ای را داشته‏ باشد.اینکه فرد بتواند از میان انبوه نوشته‏ها و منابع اطلاعاتی،منابع دست اول مورد نظر را با کمترین انحرافها و گزینش اضافی به طور نسبتا کامل و در کمترین زمان ممکن پیدا کند، عمر مفید مطالعاتی و تحقیقاتی را چندین‏برابر افزایش می‏دهد.

بسیار اتفاق افتاده است که از فارغ التحصیلان و دانشجویان رشته‏های‏ مختلف در مورد مراجع اصلی درسهایشان و یا نحوهء جستجو و دستیابی به اطلاعات در رشته‏هایشان سئوال نموده‏ایم و آنان را به‏ معنای واقعی در این جستجو و حرکت‏ «بی‏سواد»یافته‏ایم.این عدم آگاهی باعث تلف‏ شدن انرژی و عمر و تلاش مغزهایی می‏شود که‏ در صورت با«سواد»بودن در مدتی کوتاه، می‏توان شاهد بالندگی و زایندگی آنان بود.

نقش کتابخانه‏های دبیرستانی در این مهم، می‏تواند نقشی اساسی و حرکت‏آفرین باشد. سواد کتابخانه‏ای را به:«یادگیری مهارتهای‏ بنیادی در ارزیابی اطلاعات تعریف کرده‏اند. سواد اطلاعاتی یا اطلاع‏یابی را به آن توانایی‏ اطلاق کرده‏اند که شخص بتواند به منظور رفع‏ یک نیاز،اطلاعاتی را به نحوی مؤثر تشخیص‏ دهد و ارزیابی کندتعریف نخست را برای‏ سواد اطلاعاتی نیز می‏توان به کار برد.

فرد را می‏توان از نظر سواد کتابخانه‏ای در یکی از مرحله‏های زیر جای داد:

-فرد فاقد سواد کتابخانه‏ای،بدون یاری‏ کتابدار قادر به یافتن کتاب در فهرست یا قفسه‏ نیست.

-فردی که سواد کم کتابخانه‏ای دارد،قادر به یافتن چند کتاب در فهرست یا قفسه کتاب‏ است.

-فردی که سواد کتابخانه‏ای دارد، می‏تواند برنامه‏ریزی نظام یافته‏ای را برای‏ جستجوی منابع به منظور یافتن و ارزشیابی‏ مربوطترین اطلاعات در یک موضوع و در یک زمینه دنبال کند.

-فرد واجد سواد کامل کتابخانه‏ای، الگوهای ارتباط و نشر یا دانش‏پژوهانه را در زمینه‏های مختلف می‏شناسد.وی می‏تواند برنامهء جستجویش را برای پاسخگویی به‏ پرسشهای اطلاعاتی متنوع تعمیم و یا تغییر دهد.

حرکت دادن دانش‏آموز از«بی‏سوادی»به‏ سوی«سواد کامل کتابخانه‏ای و اطلاعاتی» طرح و برنامه می‏طلبد و تجلیگاه آن کتابخانهء مدارس است.

5-تداوم آموزش و خودآموزی و اینکه«یاد بگیریم که چگونه بیاموزیم.»

«پائولوفریره»از«اختگی حس‏ کنجکاوی»در مدارس ما سخن می‏گوید و اینکه مدارس به مرور حس کنجکاوی کودک‏ را می‏کشند.به راستی کتابخانه در این راستا نقش حیاتی ایفا می‏کند.«یاد بگیریم که چگونه‏ بیاموزیم»به صورت شعاری برای آموزش‏ متوسطه در آمده و معلم نقش راهنما را یافته‏ است.دانش‏آموز با هدایت مربی در دریای‏ ژرف دانش به غواصی خواهد پرداخت و از مرواریدهای این بیکران هم بهره‏مند«خواهد شد»و هم بهره‏مند«خواهند کرد».اگرچه گاهی‏ غرش امواج او را به هراس خواهد افکند، تهدیدش خواهد کرد،ولی او باید خود شروع‏ به سیاحت کند و شیرینی این خطر کردن را با مشام جانش حس کند.

6-آشناسازی دانش‏آموز با دنیای‏ گستردهء اطلاعات و برخورد عینی و نظامدار با معرفت بشری.

«کتاب حافظهء جمعی و کتاب بشر است.» آشنایی دانش‏آموز با گذشتهء این معرفت، پشتوانه عظیمی خواهد بود که در برابر آن‏ حقارت خود را در می‏یابد و سعی در تکامل‏ خویش خواهد داشت.آگاهی از وضعیت فعلی‏ دانش بشری با تمام شاخه‏ها و ارتباطهای بین‏ رشته‏ای و طرح عملی و علمی اطلاع‏رسانی، افقهای نوینی را در اندیشهء وی خواهد گشود. آشنایی نوجوان با تقسیمات دانش بشری-هر چند که ابتدایی هم باشد.-ذهنش را به تکاپو خواهد انداخت.یک کتابخانه منظم،در ذهن و

(به تصویر صفحه مراجعه شود)یک کتابخانهء منظم،در ذهن و عمل دانش‏آموز بذر«نظم»را که اولین مایهء فرزانگی است،خواهد کاشت.

یاد بگیریم که چگونه بیاموزیم،به صورت شعاری‏ برای آموزش‏ متوسطه در آمده و معلم نقش راهنما را یافته است.

عمل دانش‏آموز بذر«نظم»را که اولین مایهء فرزانگی است،خواهد کاشت.

7-تداوم حرکت نهضت سوادآموزی

امروزه بر نقش کتابخانه‏های مدارس در ارتباط با سوادآموزی تأکید می‏شود.

این نقش از دو دیدگاه قابل بررسی است:

-پدید آوردن فرصتهای مطالعاتی برای‏ نوسوادان و رشد و تعالی آنان.

-جلوگیری از بازگشت کم‏سوادان به‏ بی‏سوادی.

این نقش در کشور ما و به خصوص در روستاها با وضوح بیشتری به چشم می‏خورد. اگر کتابخانه‏های مدارس به ویژه در روستاها نتوانند تداوم‏بخش نهضت سوادآموزی باشند، پس از چند سال باید شاهد ضررهای‏ جبران‏ناپذیری در این زمینه باشیم.

در آمارهای رسمی،بازگشت به بیسوادی‏ را پنج درصد محاسبه می‏کنند.

منبع:پایگاه مجلات تخصصی نور(نورمگز)




طبقه بندی: کتابخانه آموزشگاهی،
برچسب ها: کتابخانه آموزشگاهی، اهداف کتابخانه‏ های آموزشگاهی، سواد کتابخانه‏ ای،
[ یکشنبه 20 فروردین 1391 ] [ 09:32 ب.ظ ] [ فاطمه حامدی فر ]
نظرات
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


در این وبلاگ سعی بر این داریم که به بیان مطالبی پیرامون کتابخانه ی آموزشگاهی و مسائل مربوط به آن همچین معرفی سایت ها و مطالب مفید برای دانش آموزان ومعلمین و ...بپردازیم .

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
ایران رمان